Enneagram opisuje dziewięć sposobów, w jakie człowiek radzi sobie ze światem — dziewięć typów, z których każdy ma swoje główne pragnienie, swój główny lęk i swój cień. W odróżnieniu od reszty tej strony nie da się go wyliczyć z daty urodzenia: to nie jest system astrologiczny i typu nie ustalisz w nim inaczej, niż odpowiadając na pytania o sobie. Dlatego jest tu kwestionariusz. Odpowiadaj zgodnie z tym, jak zachowujesz się przez większość czasu, a nie zgodnie z ideałem, do którego chcesz się zbliżyć.
Enneagram od zera — i dlaczego nie da się go wyliczyć z urodzenia
Enneagram mówi, że ludzie różnią się nie tyle zachowaniem, ile tym, co ich do tego zachowania pcha. Dziewięć typów to nie dziewięć charakterów — to dziewięć różnych odpowiedzi na pytanie, jak uchronić się w tym świecie. Każdy typ ma swoje główne pragnienie i główny lęk, a wszystko inne z nich wynika.
Słowo pochodzi od greckiego ennea (dziewięć) i gramma (znak). Dziewięcioramienną figurę przypisuje się G. I. Gurdżijewowi, który uczył jej w latach dwudziestych ubiegłego wieku, ale typologię dziewięciu osobowości dołączyli do niej dopiero Óscar Ichazo i Claudio Naranjo w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Nie jest to więc starożytna nauka, choć czasem tak się ją przedstawia.
A oto powód, dla którego ta strona jest jedyną w sieci z kwestionariuszem: typu enneagramu nie da się wyprowadzić z daty urodzenia. To nie jest system astrologiczny i nie istnieje w nim wyliczenie z gwiazd. Kto twierdzi, że określi ci typ z urodzenia, po prostu to wymyślił. My wolimy dać pytania.
Dziewięć typów dzieli się na trzy centra po trzy. Centrum instynktu (8, 9, 1) reaguje ciałem, a jego podstawową emocją jest gniew. Centrum uczuć (2, 3, 4) zajmuje się obrazem siebie w oczach innych, a jego emocją jest wstyd. Centrum myślenia (5, 6, 7) zajmuje się bezpieczeństwem, a jego emocją jest strach. Kiedy znasz swoje centrum, wiesz, która z tych trzech emocji płynie u ciebie pod powierzchnią także wtedy, kiedy nic o niej nie wiesz.
Skrzydło to sąsiedni typ na kole, który podbarwia twój typ główny. Jedynka ze skrzydłem dziewięć jest spokojniejsza i częściej ustępuje niż jedynka ze skrzydłem dwa, która jest cieplejsza i bardziej nastawiona na ludzi. Skrzydło nie jest drugim typem — to odcień.
Strzałki to najbardziej praktyczna rzecz, jaką enneagram oferuje. Każdy typ w stresie przesuwa się ku zachowaniu innego typu, a we wzroście ku jeszcze innemu. Nie zmieniasz typu — tylko pożyczasz na chwilę cudzy sposób. Kiedy człowiek zna swoją strzałkę stresu, wie o sobie z góry, co będzie robił, kiedy będzie mu źle. Tego nie da się odczytać z żadnej mapy.
I ostatnia rzecz, ważniejsza niż wynik: typ nie jest szufladką i nie jest usprawiedliwieniem. Enneagram nie mówi „to już jesteś ty i nic z tym nie zrobisz" — mówi dokładnie odwrotnie. Opisuje mechanikę, która działa automatycznie, po to, żeby człowiek przestał ją uruchamiać automatycznie. Jeśli wynik pasuje ci w dziewięćdziesięciu procentach, to dobry wynik; jeśli znajdziesz w nim także to, do czego niechętnie się przed sobą przyznajesz, to właśnie ten właściwy typ.